ՄԱՇԿԱՅԻՆ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՔՈՐ, ՎԵՐՔԵՐ, ԹԱՐԱԽԱՅԻՆ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Մաշկը մարմնի արտաքին սահմանն է, և վարակը կամ վնասվածքը դառնում է տեսանելի ու պահանջում մաքրում, քաշում, չորացում կամ փափկացում։ Բույսերը, ջուրը, մոխիրը, ձեթը, տզրուկը և լուսնի ընթացքը այստեղ գործում են որպես մարմնի մակերեսը բնության կարգին վերադարձնելու միջոցներ։

1․Մաշկային հիվանդություններից ազատվելու համար.

ա) ղըռօթնը (ղռոթն) եփել և նրա ջրով լողանալ` ամռան և աշնան ամիսներին,

բ) տասը օր շարունակ, յուրաքանչյուր անգամ 30-40 րոպե տևողությամբ նստել ուռենու տերևներով հագեցած եռացրած ջրի մեջ։

2․Թութքի դեպքում․

ա) վարդի (թփավարդ) կոկոնը ծեծել և դնել վրան,

բ) կտավատը և դդումի կորիզի միջուկը միասին ծեծել, լավ խառնել և դնել վրան, պահել 2-3 ժամ հաճախակի վիրակապը թարմացնելով,

գ) 3-5 օր օգտագործել դդում՝ կտավատի և մեղրի հետ, օրական երեք-չորս անգամ։ Այդ ընթացքում չօգտագործել կոշտ կերեր։ Սովորություն դարձնել օգտագործել միշտ միեւնույն ժամին։

3․Քորի դեպքում ղըռօթնը, մըռու եղինջը, ընկուզենու և ուռենու տերևները եռացնել ջրի մեջ և նրանով լողանալ կամ քսել մարմինը։

4․Մկնատամի դեպքում հրանուկն ու բանգին ծեծել և դնել վրան, մոլոշավարդի կոկոնը ծեծել և դնել վրան։ Սո̈ւլո̈ւկնը նըէստա տալյ մկնատամի, քոսի, քորի, թարախային հիվանդությունների դեպքում տզրուկը կպցնել վերքին մինչև ծծել-վերջացնելը։

5․Մատնաշոշի դեպքում

ա) թեղի ծառի կեղևը ծեծել, խառնել ալյուրի հետ, եփել և տաք-տաք դնել վերքի վրա (դեղը ունի թարախաքաղ հատկություն),

բ) եփած սոխը և մոշենու տերեւը միասին ծեծել, խյուսը դնել մոշի ամբողջական տերևի վրա և նրանով փաթաթել վերքը։

6․Վերքի վրա խանձիլ դնել և այն շուտ կապաքինվի (խանձիլ - խանձած շորի մոխիր շաղախված ձեթի մեջ) կկանխի արյունահոսությունը։ Երբ վերքը մեծ բացվածք ունի, նրա մեջ դնել չոր լոբի առանց վիրակապելու։ Այս միջոցը առավել արդյունավետ է շան կծելու հետեւանքով առաջացած վերքի ապաքինման պարագայում։

7․ Խավարթնը ․ «Լո̈ւսնինգյին թիժ վախտը խուխէն իրէսը փըքփըքօտում ա։ Լո̈ւսնինգյան քանէ լըրում ա, էնքան հիվանդությունը թիժանում ա։ Լյհա վէր լո̈ւսնինգյան կըլխում ա, հիվանդությունն էլ նըհըէտը անց ա կէնում։ Վախիս վուչ, ժամանակէն հընցըննական ա։ Ցօրտ-ցորտ ճո̈ւր քըսէ, մածուն քըսէ, ճէլլի անց կըկէնա, համ էլ խուխէն հըէտէ լյավ կընի»։

8․Ուռուցքի վրա դնել մոշենու և շփռավելուկի ծեծած տերևներ։ Վերջինս ավելուկի մի տեսակ է` երկար եւ ձեռքի լայնության տերեւներով։