ԹՈՔԵՐ, ՇՆՉՈՒՂԻՆԵՐ, ՄՐՍԱԾՈՒԹՅՈՒՆ, ՋԵՐՄՈՒԹՅՈՒՆ

Շնչառությունը կյանքի «ներսուդուրսի» սահմանն է, որի խախտումը բուժվում է տաքացնող, զորացնող և մաքրող միջոցներով։ Մեղրը, օղին, յուղը, սխտորը, թթուն ու կաթը հանդես են գալիս ոչ միայն որպես դարման, այլև որպես մարմինը ներսից ամրացնելու և արտաքին հիվանդացնող ուժերից պաշտպանելու խորհրդանիշներ։

1․Սև թոքի հիվանդությունների դեպքում հասուն կծոխուրը խառնել մեղրի հետ այնպես, որ դառնա մեղրաթթու եւ օգտագործել մի շաբաթ, օրը երեք անգամ, թեյի բաժակով: Կազդուրիչ դեղամիջոց է։

2․Թոքերի (նաև` լյարդի /սև թոք/) հիվանդությունների ժամանակ ընկույզի զոզակը եռացնել թթի եռաքաշ օղու մեջ (տաս զոզակ -200 գր օղի հարաբերությամբ) եւ խմել հացից առաջ, 20 գրամ, օրը երեք անգամ։

3․Շնչուղային հիվանդությունների բուժման համար գործածում էին ոզնու կամ քըշէրու(կզաքիսի) յուղը։

4․Մկան միսը և էշի կաթը ամենահուսալի եւ տարածված միջոցն էին թոքախտի և շնչուղիների հիվանդությունների բուժման համար:

5․Ներքին հիվանդությունների համար. (թոքախտ, խոց, բորբոքումներ, հազ և այլն)․ հինգ գլուխ սոխը լավ ծեծել, խառնել մեկ թեյի բաժակ ոզնու, կզաքիսի կամ խոզի հալած փորայուղի հետ, ավլացնել մեկ թեյի բաժակ մեղր և գդալով հարել այնքան, որ դառնա միազանգված։

Այդ վիճակում պահել երեք օր։ Օգտագործել տասը օր, օրական երեք անգամ ուտելուց կես ժամ առաջ, երեկոներին անմիջապես քնից առաջ։ Երաշխավորվում է այդ ընթացքում ամեն առավոտ վաղ ընդունել նաև մեկ գինու բաժակ էշի թարմ կաթ` կթելուց անմիջապես հետո, առանց եռացնելու:

6․Տաքության դեպքում մարմինը քացախ քսել եւ ուտել հոնաթթու:

7․Մրսածության դեպքում օգտագործել խնձորաթթու, ծոթրինի թեյ:

8․Նոր տարվա շեմին սխտորթակով սխտոր էին ծեծում և փոքր ափսեների մեջ դնում տան սեղաններին, պատուհաններին, մուտքերի մոտ, որ նոր տարում տնեցիները հարբուխով չվարակվեն։ Օրը մի քանի անգամ ձեռքերը, բերանն ու քիթը շփում էին եռաքաշ թթի օղիով։